|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

Üstbilişsel Planlama, İzleme Ve Değerlendirmeye Dayalı Matematik Öğretimi (Üspidmat): Öğretim Tekniğinin Tasarlanması, Uygulanması Ve Değerlendirilmesi
Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK yürütücülüğünde TÜBİTAK 3501 kariyer geliştirme destek programı tarafından desteklenen 124K601 numaralı “Üstbilişsel Planlama, İzleme ve Değerlendirmeye Dayalı Matematik Öğretimi (Üspidmat): Öğretim Tekniğinin Tasarlanması, Uygulanması ve Değerlendirilmesi” başlıklı proje ile ÜSPİDMAT geliştirilmiştir. ÜSPİDMAT, üstbilişsel planlama izleme ve değerlendirmeye dayalı matematik öğretim tekniğidir. Bu teknik üstbilişi temel almakta ve üstbilişin bileşenlerine odaklanmaktadır. ÜSPİDMAT, üstbilişel strateji tabanlı Türkiye’ye özgü bir öğretim tekniğidir.
ÜSPİDMAT bilimsel araştırma süreçleri takip edilerek oluşturulan ve geliştirilme süreci devam eden üstbilişe dayalı bir öğretim tekniğidir. ÜSPİDMAT'ın geliştirilmesi sürecinde ilk olarak proje ekibi tarafından ÜSPİDMAT'ın aşamaları hazırlanmıştır. Ardından Bayburt Milli Eğitim Müdürlüğü'nde görev yapan matematik öğretmenleri ile çalıştaylar yapılarak onların değerlendirmeleri alınmıştır. Alınan değerlendirmeler sonucunda proje ekibi tarafından revizyonlar yapılmıştır. Proje kapsamında Bayburt Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı resmi bir ortaokulda bir yarıyıl matematik dersleri ÜSPİDMAT ile işlenerek deneme uygulaması yapılmaktadır.
Tıklayınız
Bu araştırmanın iki temel amacı vardır: (i) üstbilişsel planlama, izleme ve değerlendirmeye dayalı bir öğretim tasarlamak, (ii) bu öğretimin ortaokul öğrencilerinin matematik başarıları, üstbilişsel becerileri ve problem çözme becerileri üzerindeki etkisini araştırmaktır.
Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Prof. Dr. Adnan BAKİ, Trabzon Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Prof. Dr. Mustafa ALBAYRAK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. İsmail SARİKAYA, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. Mustafa GÜLER, Trabzon Üniversitesi, Fatih Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. Pınar GÜNER, İstanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi
Arş. Gör. Cem KURDAL, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
İklima İclal SİVLİM, Bayburt Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
Proje kapsamında Bayburt Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ortaokullarda görev yapan matematik öğretmenleri ile 13.01.2025 tarihinde üstbilişe dayalı eğitime yönelik ihtiyaç analizi yapıldı. Katılımcılar ÜSPİDMAT tekniği üzerine küçük ve büyük grup tartışmaları yaparak ÜSPİDMAT'a yönelik önerilerde bulundular. İhtiyaç analizi sonrasında Bayburt Üniversitesi Eğitim Fakültesi ev sahipliğinde öğretmenlerle çalıştay düzenlenmiştir. Çalıştay boyunca Prof. Dr. Mustafa Albayrak, Doç. Dr. Mesut Öztürk, Doç. Dr. İsmail Sarıkaya ve Arş. Gör. Cem Kurdal sunumlar yaparak katılımcılara bilgi aktardı. Bayburt İl Millî Eğitim Müdürü Rahmi Güney çalıştaya paydaş olarak katılım sağladı ve kapanışta başarı belgeleri ile plaket takdim etti.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Üstbilişsel Planlama, İzleme Ve Değerlendirmeye Dayalı Matematik Öğretimi (Üspidmat): Öğretim Tekniğinin Tasarlanması, Uygulanması Ve Değerlendirilmesi
Üstbiliş, matematik eğitimi araştırmalarında özellikle son yıllarda kendisine önemli ölçüde yer bulan bir kavramdır. Üstbiliş kavramının matematik eğitimi araştırmalarında bu denli yer edinmesi, üstbiliş ile matematik arasında organik bir bağ olduğu ve matematik eğitimi için üstbilişin önemli bir fenomen olduğunu ortaya koyan araştırma sonuçlarına dayanmaktadır. Bu durumun doğal bir sonucu olarak matematik eğitiminde üstbilişe dayalı öğretimin uygulandığı araştırmaların sayısında son yıllarda gözle görülür bir artış meydana gelmiştir. Bu bağlamda üstbilişin akıl yürütme, problem çözme, matematik başarısı ve üstbiliş stratejileri kullanma üzerinde etkisinin rapor edildiği çok sayıda araştırma sonucuna ulaşmak mümkündür. Üstbiliş ve matematiğin ortaya konulan bu ilişkisi, zamanla üstbilişin birçok ülkenin ve ülkemizin matematik öğretim programında dikkate alınması ile sonuçlanmıştır. MEB, 2018 öğretim programında öğrencileri üstbilişsel becerilerin kullanımına yönlendiren, anlamlı ve kalıcı öğrenmeyi sağlayan, sağlam ve önceki öğrenmelerle ilişkilendirilmiş, diğer disiplinlerle ve günlük hayatla değerler, beceriler ve yetkinlikler çevresinde bütünleşmiş bir öğretim programları toplamı oluşturulduğunu ifade etmiştir. Üstbiliş stratejilerini kazandırmaya yönelik farklı ülkelerde geliştirilen senaryo temelli (MURDER tekniği), sorgulama temelli (IMPROVE tekniği) ve problem çözme temelli (CRIME tekniği) farklı tekniklerin geliştirildiği söylenebilir. Söz konusu teknikler üzerine yürütülen araştırmalardan bazıları bu tekniklerin matematik öğretiminde kullanımının olumlu sonuçlar ortaya koyabileceğini belirtmesine rağmen, özellikle üstbiliş stratejilerini kazandırmayı merkeze alan yeni öğretim tekniklerinin tasarlanmasının gerekliliğine işaret etmektedirler. Bu kapsamda Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK yürütücülüğünde TÜBİTAK 3501 kariyer geliştirme destek programı tarafından desteklenen 124K601 numaralı “Üstbilişsel Planlama, İzleme ve Değerlendirmeye Dayalı Matematik Öğretimi (Üspidmat): Öğretim Tekniğinin Tasarlanması, Uygulanması Ve Değerlendirilmesi” başlıklı proje ile ÜSPİDMAT geliştirilmiştir.
ÜSPİDMAT, üstbilişsel planlama izleme ve değerlendirmeye dayalı matematik öğretim tekniğidir. Bu teknik üstbilişi temel almakta ve üstbilişin bileşenlerine odaklanmaktadır. ÜSPİDMAT, üstbilişel strateji tabanlı Türkiye’ye özgü bir öğretim tekniğidir. üstbilişe yönelik yürütülen araştırmalar; planlama, izleme ve değerlendirme stratejilerinin üstbiliş için önemli stratejiler arasında olduğuna yönelik sonuçlar sunmaktadır. Ayrıca bahsi geçen teknikler bilişsel gelişim kuramını temele almış olup bu çalışmada geliştirilmesi planlanan üstbilişsel planlama izleme ve değerlendirmeye dayalı öğretim tekniği sosyal bilişsel kurama temellendirilmesi bakımından önceki tekniklerden farklılaşmaktadır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin (TYMM) öğretim programının temel yaklaşımında “eleştirel düşünen, problem çözen, karar veren, mesuliyet ve ülkü sahibi; yalnızca medeniyete uyum sağlamakla yetinmeyip etkin olarak medeniyet kurucusu ve geliştiricisi nesiller yetiştirmek” hedeflendiği belirtilmektedir. Bu kapsamda ÜSPİDMAT bireylerin problem çözme becerilerine, eleştirel düşünmelerine ve kendi bilişsel süreçlerinin farkında olmalarına katkıda bulunacak olması bakımından TYMM’nin uygulanmasında önem arz etmektedir. Benzer şekilde TYMM’nin hedeflerinde “Bilginin kendisi ve bilme eylemi kadar bilgiye sahip olmayla üstlenilen sorumluluk da eğitim sistemimizde önemli bir yere sahiptir.” ibaresi yer almaktadır. ÜSPİDMAT öğrencilerin sorumluluk alma becerilerini de geliştirmesi bakımından önemlidir. Hem TYMM hem de ÜSPİDMAT yeni yaklaşımlar olup özellikle TYMM’ye öz düzenlemenin ve üstbilişin nasıl entegre edileceği hususunda hem lisans hem de lisansüstü matematik eğitimcilerinin eğitime ihtiyaçları olması muhtemeldir. Bununla birlikte Türkiye’ye özgü geliştirilen ÜSPİDMAT’ın hem lisans hem de lisansüstü araştırmacılar tarafından tanınması, yaygınlaşması ve test edilmesi önemlidir. Bu nedenle hem lisans hem de lisansüstü matematik eğitimcilerine TYMM’ye ÜSPİDMAT’ı entegre etmeye yönelik eğitime ihtiyaç vardır. Gerçekleştirilecek bu etkinlik sonunda hem matematik öğretmeni adaylarının hem de matematik eğitimi lisansüstü öğrencilerinin aşağıda ifade edilen kazanımlara ulaşmaları beklenmektedir.
1. ÜSPİDMAT hakkında bilgi sahibi olacak,
2. TYMM’ye ÜSPİDMAT’ı nasıl entegre edeceği hakkında bilgi sahibi olacak,
3. ÜSPİDMAT’a uygun matematik öğretim etkinliği hazırlayabilecek,
4. ÜSPİDMAT’a yönelik araştırma projesi fikirlerine sahip olacak,
5. ÜSPİDMAT’a yönelik deneyim sahibi olacaktır.
Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Prof. Dr. Mustafa ALBAYRAK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. İsmail SARİKAYA, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. Mustafa GÜLER, Trabzon Üniversitesi, Fatih Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. Pınar GÜNER, İstanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi
Prof. Dr. Abdullah KAPLAN, Atatürk Üniversitesi, Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi
Prof. Dr. Adnan BAKİ, Trabzon Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Prof. Dr. Ali Sabri İPEK, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Prof. Dr. Meryem ÖZTURAN SAĞIRLI, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Prof. Dr. Mustafa ALBAYRAK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. Betül KÜÇÜK DEMİR, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. İsmail SARİKAYA, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Arş. Gör. Cem KURDAL, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Arş. Gör. Nazmiye AKYAZI, Amasya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Prof. Dr. Mustafa ALBAYRAK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. Betül KÜÇÜK DEMİR, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. İsmail SARİKAYA, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. Mustafa GÜLER, Trabzon Üniversitesi, Fatih Eğitim Fakültesi
Doç. Dr. Pınar GÜNER, İstanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi
Dr. Öğr. Üyesi Duygu ALTAYLI ÖZGÜL, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Dr. Öğr. Üyesi Tunahan FİLİZ, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Arş. Gör. Cem KURDAL, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Arş. Gör. Nazmiye AKYAZI, Amasya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi
Bu etkinlik, matematik eğitimi lisansüstü öğrencilerine ÜSPİDMAT’ı tanıtmayı ve ÜSPİDMAT’a yönelik yapabilecekleri araştırmalar hakkında bilgi sahibi yapmak amacıyla tasarlanmıştır. Etkinlik online olarak gerçekleştirilecek olup katılımcılar Türkiye’nin farklı bölgelerindeki üniversitelerde öğrenim gören lisansüstü öğrencilerden seçilecektir. Projeye, Matematik Eğitimi Tezli Yüksek Lisans Programında öğrenim gören 20 öğrenci dahil edilecektir. İlgili bölümden yeterli sayıda katılım olmaması durumunda Sınıf Eğitimi Tezli Yüksek Lisans öğrencileri etkinliğe dahil edilecektir. Başvurular uspidmat.bayburt.edu.tr/ adresindeki başvuru formu (https://forms.gle/bvTLhufhsx272aH77) üzerinden yapılacaktır. Katılımcılarda aranan koşullar aşağıda sıralanmaktadır:
1. Katılımcıların Araştırmacı Bilgi Sistemine (ARBİS) kayıtlı olması veya etkinliğe kabul edildiğinde kayıt yaptıracağını beyan etmesi,
2. 2025-2026 eğitim öğretim yılında devlet üniversitelerindeki enstitülerin Sınıf veya Matematik Eğitimi Tezli Yüksek Lisans programında öğrenime devam ediyor olması ya da fakültelerin Sınıf Öğretmenliği veya İlköğretim Matematik Öğretmenliği Lisans programında devam ediyor olmak,
3. Öğrenci belgesi ve transkript belgesini ibraz etmek,
4. Etkinliğe araştırma önerisi fikri ile katılmak,
5. Bilgisayar ile kamera ve mikrofon gibi bilgisayar donanımlarına sahip olmak,
6. Kesintisiz ve sınırsız internet bağlantısına sahip olmak,
Çevrimiçi başvurular tamamlandıktan sonra, başvuran adaylar arasından asıl ve yedek katılımcıların seçiminde dikkat edilecek kriterler aşağıda sıralanmıştır:
1. 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı’ndan destek almış/alıyor ya da başvuru yapmış olanlara öncelik tanınacaktır.
2. Kadın ve erkek katılımcı sayılarının dengeli olması
3. Farklı üniversitelerden katılımcılar olması
4. Daha önce benzer bir eğitime katılmamış olması
5. Lisansüstü öğrenciler için ders dönemini başarıyla tamamlamış olması ve akademik ortalaması (4’lük sistemdeki karşılığı puana dahil edilecektir)
6. Lisans düzeyindeki katılımcılar için genel akademik not ortalaması (4’lük sistemdeki karşılığı puana dahil edilecektir)
7. Araştırma önerisini gerekçelendirme (1-10 puan arasında puanlanacaktır)
Bu kriterlere göre katılımcı seçiminde iki aday arasında eşitlik olması halinde kura çekimi yapılacaktır. Bu kriterlere göre ilk 15 yüksek lisans öğrencisi ve 15 lisans öğrenci asil olarak seçilecektir. Bununla birlikte, sonraki en yüksek puanlı 10 yüksek lisans öğrencisi ve 10 lisans öğrencisi de sırasıyla yedek liste olarak ilan edilecektir. Yedek listedeki öğrenciler, asil listedeki öğrencilerin herhangi bir sebeple programa katılamaması durumunda etkinliğe katılmaya hak kazanacaktır.
Başvuru için karekodu okutunuz.
Etkinlik Yeri: Microsoft Teams
Etkinlik Tarihi: 24-27 Haziran 2026 Tarihlerinde 4 Gün Boyunca Online Olarak Gerçekleştirilecektir.
Etkinlik Programı için Tıklayınız
Üstbilişsel Planlama, İzleme Ve Değerlendirmeye Dayalı Matematik Öğretimi (Üspidmat): Öğretim Tekniğinin Tasarlanması, Uygulanması Ve Değerlendirilmesi