... ...

ÜSPİDMAT

Üstbilişsel Planlama, İzleme Ve Değerlendirmeye Dayalı Matematik Öğretimi (Üspidmat): Öğretim Tekniğinin Tasarlanması, Uygulanması Ve Değerlendirilmesi

ÜSPİDMAT Hakkında

Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK yürütücülüğünde TÜBİTAK 3501 kariyer geliştirme destek programı tarafından desteklenen 124K601 numaralı “Üstbilişsel Planlama, İzleme ve Değerlendirmeye Dayalı Matematik Öğretimi (Üspidmat): Öğretim Tekniğinin Tasarlanması, Uygulanması ve Değerlendirilmesi” başlıklı proje ile ÜSPİDMAT geliştirilmiştir. ÜSPİDMAT, üstbilişsel planlama izleme ve değerlendirmeye dayalı matematik öğretim tekniğidir. Bu teknik üstbilişi temel almakta ve üstbilişin bileşenlerine odaklanmaktadır. ÜSPİDMAT, üstbilişel strateji tabanlı Türkiye’ye özgü bir öğretim tekniğidir.

ÜSPİDMAT bilimsel araştırma süreçleri takip edilerek oluşturulan ve geliştirilme süreci devam eden üstbilişe dayalı bir öğretim tekniğidir. ÜSPİDMAT'ın geliştirilmesi sürecinde ilk olarak proje ekibi tarafından ÜSPİDMAT'ın aşamaları hazırlanmıştır. Ardından Bayburt Milli Eğitim Müdürlüğü'nde görev yapan matematik öğretmenleri ile çalıştaylar yapılarak onların değerlendirmeleri alınmıştır. Alınan değerlendirmeler sonucunda proje ekibi tarafından revizyonlar yapılmıştır. Proje kapsamında Bayburt Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı resmi bir ortaokulda bir yarıyıl matematik dersleri ÜSPİDMAT ile işlenerek deneme uygulaması yapılmaktadır.

ÜSPİDMAT ÖĞRETİM TEKNİĞİNİN GENEL ÇERÇEVESİ

Genel Çerçeveye Ulaşmak İçin

Tıklayınız

TÜBİTAK 3501

PROJENİN AMACI

Bu araştırmanın iki temel amacı vardır: (i) üstbilişsel planlama, izleme ve değerlendirmeye dayalı bir öğretim tasarlamak, (ii) bu öğretimin ortaokul öğrencilerinin matematik başarıları, üstbilişsel becerileri ve problem çözme becerileri üzerindeki etkisini araştırmaktır.

PROJE EKİBİ

PROJE YÜRÜTÜCÜSÜ

Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

PROJE DANIŞMANI

Prof. Dr. Adnan BAKİ, Trabzon Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

PROJENİN ARAŞTIRMACILARI

Prof. Dr. Mustafa ALBAYRAK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. İsmail SARİKAYA, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. Mustafa GÜLER, Trabzon Üniversitesi, Fatih Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. Pınar GÜNER, İstanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi

Arş. Gör. Cem KURDAL, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

BURSİYER

İklima İclal SİVLİM, Bayburt Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü

...

Proje Ekibi

PROJEDEN HABERLER

Proje kapsamında Bayburt Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ortaokullarda görev yapan matematik öğretmenleri ile 13.01.2025 tarihinde üstbilişe dayalı eğitime yönelik ihtiyaç analizi yapıldı. Katılımcılar ÜSPİDMAT tekniği üzerine küçük ve büyük grup tartışmaları yaparak ÜSPİDMAT'a yönelik önerilerde bulundular. İhtiyaç analizi sonrasında Bayburt Üniversitesi Eğitim Fakültesi ev sahipliğinde öğretmenlerle çalıştay düzenlenmiştir. Çalıştay boyunca Prof. Dr. Mustafa Albayrak, Doç. Dr. Mesut Öztürk, Doç. Dr. İsmail Sarıkaya ve Arş. Gör. Cem Kurdal sunumlar yaparak katılımcılara bilgi aktardı. Bayburt İl Millî Eğitim Müdürü Rahmi Güney çalıştaya paydaş olarak katılım sağladı ve kapanışta başarı belgeleri ile plaket takdim etti.

Çalıştaydan Görüntüler

PROJEDEN HABERLER - 2

Muş Alparslan Üniversitesi'nde düzenlenen "Matematik Vizyon" Etkinliğinde ÜSPİDMAT tanıtıldı. Matematik öğretmenleri ve matematik öğretmeni adaylarının katıldığı etkinlik büyük ilgi gördü. Muş Alparslan Üniversitesi Matematik ve Satranç Topluluğu tarafından organize edilen etkinlik 19.06.2025 tarihinde gerçekleştirildi. Gençlik ve Spor Bakanlığı desteğiyle düzenlenen etkinlik, matematik eğitimi alanındaki uzmanları ve katılımcıları bir araya getirerek büyük ilgi gördü. Etkinliğin açılış konuşması Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Kenan Yıldırım tarafından gerçekleştirildi. Etkinlikte Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK üstbilişe dayalı öğretimi anlattıktan sonra ÜSPİDMAT'ı tanıttı. Tamamen yerli ve milli olan; öğretmen ve akademisyenlerin işbirliği ile geliştirilen ÜSPİDMAT katılımcılardan oldukça ilgi gördü. Katılımcılara belge takdimi ile program sona erdi.

Etkinlikten Görüntüler

PROJEDEN HABERLER - 3

11–13 Eylül 2025 tarihleri arasında İstanbul Medeniyet Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen 12. Uluslararası Matematik ve Matematik Eğitimi Kongresi, alanın önde gelen akademisyenlerini, araştırmacılarını, matematik öğretmenlerini ve öğretmen adaylarını bir araya getirdi. Kongrenin dikkat çeken oturumlarından biri, üstbiliş temelli matematik öğretimi yaklaşımı ve bu yaklaşımı temel alan yerli eğitim platformu ÜSPİDMAT’ın tanıtıldığı sunum oldu. Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK, sunumunda öncelikle matematik öğretiminde üstbilişsel süreçlerin önemine, öğrencinin öğrenme farkındalığını geliştiren öğretim stratejilerine ve sınıf içi uygulamalardaki etkilerine vurgu yaptı. Ardından, tamamen yerli ve milli imkânlarla, öğretmen–akademisyen iş birliği temelinde geliştirilen ÜSPİDMAT platformunu kapsamlı bir şekilde tanıttı. Teoriyi uygulamaya dönüştüren yapısı, kullanım kolaylığı ve öğrencilerde üstbilişsel farkındalığı güçlendiren etkileşimli özellikleriyle ÜSPİDMAT, alan uzmanlarının yoğun ilgisiyle karşılandı. Katılımcılar, platformun matematik öğretiminde yenilikçi bir araç olma potansiyeline dikkat çekerken; öğretim tasarımı, kullanım alanları, öğrenci gelişimi ve sınıf içi uygulamalara yönelik kapsamlı sorular yöneltti. Gelen sorular ve görüşler eşliğinde gerçekleştirilen etkileşimli değerlendirmelerin ardından oturum tamamlandı. Kongre süresince ÜSPİDMAT’ın özellikle öğretmenler ve öğretmen adayları tarafından merakla deneyimlenmesi, platformun sahadaki potansiyel etkisini bir kez daha gözler önüne serdi.

Etkinlikten Görüntüler

PROJEDEN HABERLER - 4 - Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinde Üstbilişe Dayalı Matematik Öğretiminin Yaygınlaştırılması: ÜSPİDMAT

ÜSPİDMAT'ın yaygınlaştırılması amacıyla 26-28 Kasım 2025 tarihlerinde TÜBİTAK 2237-A tarafından desteklenen "Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinde Üstbilişe Dayalı Matematik Öğretiminin Yaygınlaştırılması: ÜSPİDMAT" başlıklı proje ile ÜSPİDMAT'ın yaygınlaştırılması gerçekleştirilmiştir. Proje önerisinin kabul edilmesi sonrası Bayburt Üniversitesinin resmi web sitesi, Bayburt Üniversitesi Teknoloji transfer Ofisi resmi web sayfası ve Bayburt üniversitesi Eğitim Fakültesi resmi web sayfası üzerinden projenin TÜBİTAK Tarafından desteklenmeye hak kazandığı duyurulmuştur (https://tto.bayburt.edu.tr/tr/medya/haber/tubitak-2237-a-programinda-universitemizin-iki-projesi-desteklenmeye-hak-kazandi-p6318). Ayrıca Bayburt Üniversitesi resmi sosyal medya hesabı, Bayburt Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mutu TÜRKMEN’in kişisel sayfası, proje yürütücüsü Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK’ün sosyal medya hesabı ve üspidmat sosyal medya üzerinden duyurulmuştur. Proje duyuruları yapıldıktan sonra katılımcı başvurularının alınmaya başladığına yönelik duyurular yapılmıştır. Bunun için üspidmat sosyal medya hesabı, akademik.girll sosyal medya hesabı ve proej ekibinin sosyal medya hesapları üzerinden duyurular yapılmıştır. Ayrıca afiş ve broşürler bastırılarak Amasya Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Bayburt Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi – Cerrahpaşa, Kars Kafkas Üniversitesi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tokat Gazi Osmanpaşa Üniversitesi, Trabzon Üniversitesi ve Uşak Üniversitesi’nde görevli en az birer akademisyen ile paylaşılarak proje önerisi hakkında duyuruda bulunmaları istenmiştir. Buna ek olarak Bayburt Üniversitesi’nde çeşitli alanlara duyuru afişleri asılmıştır. Böylece proje başlamadan önce proje önerisinde belirtildiği gibi duyurular yapılmış ve başvurular alınmıştır. Bu süreçte projenin sosyal medya hesabında sürekli paylaşımlar yapılmıştır. 22.11.2025 Cumartesi günü saat 17.00 a kadar proje için başvuruların alınacağı belirtilmiş ve bu tarihe kadar başvurular belirtilen form (https://forms.gle/bvTLhufhsx272aH77) üzerinden kabul edilmiştir. Form dışında gelen başvurular değerlendirmeye alınmamıştır. Ayrıca başvuru kapatıldıktan sonra telefon veya mail üzerinden gelen başvurular da yoğun başvuru göz önünde bulundurularak kabul edilmemiştir. Başvurular alındıktan sonra Bilim Kurulu üyeleri ve proje ekibine 24.11.2025 tarihinde saat 10.00 da Microsoft Teams programı üzerinden toplantı yapılacağı, katılımcıların seçimi ve programın işleyişi konusunda bilgilendirme yapılacağı bildirilmiş ve toplantıya davet edilmiştir. Belirtilen gün ve saatte katılan 11 üye ile toplantı gerçekleştirilmiş ve katılımcılar seçilmiştir. Toplantı Microsoft Teams’de kayıt altına alınmıştır. Proje kapsamında toplam 25 farklı üniversiteden 45 katılımcının (39 kadın, 6 erkek) başvuru yaptığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda “Projeye, Matematik Eğitimi Tezli Yüksek Lisans Programında öğrenim gören 20 öğrenci dahil edilecektir.” kriteri çerçevesinde her biri farklı bir üniversiteden olmak üzere 20 asıl katılımcı belirlenmiştir. Ardından 24.11.2025 tarihinde saat 10.00’da Microsoft Teams programı üzerinden proje ekibi ile yapılan toplantıda üniversite çeşitliliğini arttırmak amacıyla projeye dahil edilmeyen 5 üniversiteden de birer katılımcının projeye dahil edilerek asıl katılımcı sayısının 25’e çıkarılmasına oy birliği ile karar verilmiştir. Başvuran katılımcılar arasından asıl ve yedek adaylar belirlenirken ise “2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı’ndan destek almış/alıyor ya da başvuru yapmış olanlara öncelik tanınacaktır.” ifadesi gereğince bu kritere öncelik verilmiş ve her biri farklı bir üniversiteden olan toplam 9 katılımcı asıl listeye eklenmiştir. Bu kriter sağlandıktan sonra “Farklı üniversitelerden katılımcılar olması” kriteri göz önüne alınarak her birinden birer katılımcı başvurmuş olan Amasya Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Balıkesir Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, İnönü Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Kars Kafkas Üniversitesi, Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi ve Uşak Üniversitesi’nden toplam 12 aday projeye asıl olarak dahil edilmiştir. Aynı üniversiteden birden fazla başvuru yapan adaylara ilişkin değerlendirmeler ise üniversite bazında sunulmuştur. Bu kapsamda Cumhuriyet Üniversitesi’nden 4 katılımcının yaptıkları başvurular incelendiğinde araştırma önerisi ve onu detaylı olarak gerekçelendirmiş olması nedeniyle ilgili katılımcı asıl olarak belirlenmiştir. Gazi üniversitesinden başvuru yapan 2 adaydan asıl olanın belirlenmesinde yüksek lisans ders ortalamasının 4.00 (diğer katılımcının 3.80) ve araştırma önerisinin daha uygun olması belirleyici olmuştur. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi’nden başvuru yapan 4 adayın başvuruları incelendiğinde hepsinin yüksek lisans ders döneminde olduğu tespit edilmiş olup asıl adayın belirlenmesinde araştırma önerisi ve onu gerekçelendirmesi esas alınmıştır. Bu kapsamda, araştırma önerileri üstbiliş kapsamında olmadığı ve yeterli gerekçelendirme sunmadığı belirlenen üç aday asıl listeye dahil edilmemiştir. Asıl olarak belirlenen adayın araştırma önerisinin üstbiliş kapsamında olması ve gerekçelendirmesinin daha detaylı sunulmuş olması belirlenmesinde etkili olmuştur. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi’nden başvurmuş olan 2 katılımcıdan asıl olanın belirlenmesinde ise araştırma önerisini daha detaylı gerekçelendirmiş olması dikkate alınmıştır. Aday bilgilendirmelerinin ardından Hacettepe Üniversitesi’nden katılan adayın çalışma saatlerinde meydana gelen değişiklik nedeniyle projeye katılamayacağını belirtmesi üzerine Bayburt Üniversitesi’nde yüksek lisans yapan ve daha önce 2209-A Projesi yapmış olan yedek sıradaki ilk aday projeye dahil edilmiştir. Proje için tüm planlamalar yapıldıktan sonra Bayburt Üniversitesi Rektörlüğü ve Bayburt Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi ile iletişime geçilmiş ve açılış programı hakkında bilgi verilmiştir. Hem rektörlük hem de teknoloji transfer ofisi online açılış programına katılım sağlayacağını ifade etmiştir. 26.11.2025 tarihinde saat 9.00 da açılış programına başlanmıştır. Programın moderatörlüğünü Doç. Dr. İsmail SARİKAYA yapmıştır. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan program Bayburt Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mutlu TÜRKMEN’in açılış konuşmasıyla devam etmiştir. Ardından proje yürütücüsü Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK proje hakkında genel bir bilgilendirmede bulunmuştur. katılımcı öğrencilere beklenti anketi yapılarak programa devam edilmiştir. Program proje önerisinde planlandığı şekilde ilk gün devam etmiştir. İlk gün ki etkinliğin son beş dakikalık kısmında ilk günü değerlendirmeye yönelik geri bildirimler alınmıştır. Katılımcılar uygulama etkinliklerine biraz daha fazla ağırlık verilmesini ve ÜSPİDMAT projesinin uygulayıcı öğretmenini de etkinlikte dinlemek istediklerini ifade etti. Bu kapsamda programın sonraki günleri için uygulamaların ağırlıkta olması yönünde eğitmenler teşvik edilmiştir. Tüm etkinlikler kayıt altına alınmıştır. Projenin ikinci gün ki uygulamalarında katılımcıların da önerileri dikkate alınarak uygulama ağırlıklı etkinlikler yürütülmüştür. Projenin üçüncü günü planlandığı gibi başlamıştır. İlk gün katılımcıların belirttiği ÜSPİDMAT uygulama öğretmeniyle görüşme kapsamında 14.00-14.30 arası uygulama öğretmeni programa dahil edilmiş deneyim paylaşmış ve soru-cevap yapılmıştır. Projenin kapanış oturumuyla birlikte proje 28.11.2025 tarihinde 15 dakikalık gecikmeyle 18.00 da bitirilmiştir. Kapanış oturumunda katılımcıların görüşlerinin hem sözlü olarak dinlenilmesi hem de anket yoluyla alınması nedeniyle 15 dakikalık gecikme yaşanmıştır. Üçüncü günde tüm etkinlikler kayıt altına alınmıştır. Projenin tamamlanmasının ardından katılımcılardan gelen geri bildirimler incelenerek proje ekibiyle paylaşılmıştır. Katılımcılar projenin sürecinden çok memnun kaldıklarını dile getirmekle birlikte gelecekte projenin uygulanması halinde günlük ders saatinin azaltılarak proje uygulama gününün artması gerektiğini ayrıca bu içerik korunarak uygulamalar için ekstra ders saatleri olması gerektiğini ifade etmişlerdir. Bunun yanında Microsoft Teams programının bazı oturumlarında gruplara ayırmada sistemsel sorunlar olabildiğini ifade etmiştir. Böylece proje süreci herhangi bir aksama olmadan tamamlanmıştır. Gerçekleştirilen “Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinde Üstbilişe Dayalı Matematik Öğretiminin Yaygınlaştırılması: ÜSPİDMAT” başlıklı etkinlik, proje önerisinde belirtilen amaç ve kapsam doğrultusunda başarıyla tamamlanmıştır. Etkinlik süresince katılımcılar üstbiliş ve ÜSPİDMAT hakkında bilgi sahibi olmuş, ÜSPİDMAT’ın teorik temelleri ile uygulamasını ayrıntılı biçimde inceleme fırsatı bulmuştur. Yerli ve Milli olarak geliştirilen ÜSPİDMAT’ın TYMM ile ilişkisini fark etmiş ve ÜSPİDMAT’a yönelik araştırma önerisi hazırlayabilmişlerdir. Katılımcı geribildirimleri incelendiğinde programın içerik ve uygulama dengesinin genel olarak memnuniyet oluşturduğu, özellikle uygulama ağırlıklı oturumların ve ÜSPİDMAT uygulayıcı öğretmeninin deneyim paylaşımının katılımcılar tarafından oldukça değerli bulunduğu anlaşılmaktadır. Etkinlik kapsamında oluşturulan araştırma grupları tarafından hazırlanan sekiz araştırma önerisi, projenin bilimsel çıktılarının niteliğini göstermektedir. Bu önerilerin danışmanlık sürecinin ardından bildiri veya makaleye dönüştürülmesi, projenin sürdürülebilirliğini güçlendirecektir. Ayrıca proje süreci boyunca yürütülen tüm oturumların çevrimiçi ortamda sorunsuz biçimde yürütülmesi, planlanan bütçenin büyük oranda etkin biçimde kullanılması ve eğitimcilerin programa aktif katılımı etkinliğin başarı düzeyini artıran önemli unsurlardır. Bu doğrultuda proje, hedeflenen tüm çıktıları üretmiş; yüksek lisans öğrencilerinin üstbiliş, matematik eğitimi, araştırma becerileri ve ÜSPİDMAT’ın TYMM’ye entegrasyonu konularında önemli kazanımlar edinmesini sağlamıştır. Ayrıca ÜSPİDMAT’ın yaygınlaştırılması hususunda önemli bir etki göstermiştir.

Etkinlikten Görüntüler

PROJEDEN HABERLER - 5

14 Ocak 2025 tarihinde Üni FM’de Eğitim Masaya Yatırıldı: ÜSPİDMAT Anlatıldı. Üni FM ile Bayburt Üniversitesi iş birliğinde hazırlanan Talat SAKAN'nın moderatörlüğünü yaptığı Bİ’lumum Bİ’lim programında, proje yürütücümüz Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK ilk olarak Türkiye Yüzyılı Maarif Modelini anlattı. Ardından radyo dinleyicilerine üstbiliş hakkında bilgi veren Öztürk, üstbilişe dayalı öğretim yöntemlerine vurgu yaptıktan sonra yeni geliştirilen ÜSPİDMAT hakkında bilgi verdi. Programda, üst bilişe dayalı milli öğretim yöntemi olarak ifade edilen ÜSPİDMAT tüm yönleriyle ele alındı. Öztürk, üst biliş kavramının eğitimde neden giderek daha fazla önem kazandığını anlattı. Öztürk, üst bilişi bireyin kendi öğrenme sürecinin farkında olması, öğrenmeyi planlaması, izlemesi ve değerlendirmesi olarak tanımladı.Öztürk, klasik eğitim anlayışının artık yeterli olmadığını belirterek, öğrencilerin sadece bilgiyi öğrenmesinin değil, nasıl öğrendiğini bilmesinin de büyük önem taşıdığını vurguladı. Geliştirdikleri modelin ezbere dayalı değil, beceri temelli ve düşünmeyi merkeze alan bir yapı sunduğunu ifade etti. Bayburt’ta pilot uygulamalarla hayata geçirilen üst bilişe dayalı öğretim modelinin, öğretmenler ve öğrencilerden olumlu geri dönüşler aldığını belirten Öztürk, bu sürecin TÜBİTAK, Bayburt İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Bayburt Üniversitesi’nin desteğiyle yürütüldüğünü söyledi. Modelin, öğrencilerin problem çözme becerilerini artırdığı ve akademik başarıya da olumlu yansıdığı aktarıldı. Programda ayrıca, geliştirilen yöntemin yerli ve milli bir eğitim modeli olduğuna dikkat çekilerek, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile uyumlu bir yapıya sahip olduğu ifade edildi. Yayın sonunda dinleyicilere, programın podcast olarak da paylaşılacağı bilgisi verildi.

Etkinlikten Görüntüler

Destekleyenler


TÜBİTAK


Bayburt Üniversitesi


Trabzon Üniversitesi


Istanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa


Milli Eğitim Bakanlığı

Üstbilişsel Planlama, İzleme Ve Değerlendirmeye Dayalı Matematik Öğretimi (Üspidmat): Öğretim Tekniğinin Tasarlanması, Uygulanması Ve Değerlendirilmesi

TÜBİTAK 2237

PROJENİN AMACI

Üstbiliş, matematik eğitimi araştırmalarında özellikle son yıllarda kendisine önemli ölçüde yer bulan bir kavramdır. Üstbiliş kavramının matematik eğitimi araştırmalarında bu denli yer edinmesi, üstbiliş ile matematik arasında organik bir bağ olduğu ve matematik eğitimi için üstbilişin önemli bir fenomen olduğunu ortaya koyan araştırma sonuçlarına dayanmaktadır. Bu durumun doğal bir sonucu olarak matematik eğitiminde üstbilişe dayalı öğretimin uygulandığı araştırmaların sayısında son yıllarda gözle görülür bir artış meydana gelmiştir. Bu bağlamda üstbilişin akıl yürütme, problem çözme, matematik başarısı ve üstbiliş stratejileri kullanma üzerinde etkisinin rapor edildiği çok sayıda araştırma sonucuna ulaşmak mümkündür. Üstbiliş ve matematiğin ortaya konulan bu ilişkisi, zamanla üstbilişin birçok ülkenin ve ülkemizin matematik öğretim programında dikkate alınması ile sonuçlanmıştır. MEB, 2018 öğretim programında öğrencileri üstbilişsel becerilerin kullanımına yönlendiren, anlamlı ve kalıcı öğrenmeyi sağlayan, sağlam ve önceki öğrenmelerle ilişkilendirilmiş, diğer disiplinlerle ve günlük hayatla değerler, beceriler ve yetkinlikler çevresinde bütünleşmiş bir öğretim programları toplamı oluşturulduğunu ifade etmiştir. Üstbiliş stratejilerini kazandırmaya yönelik farklı ülkelerde geliştirilen senaryo temelli (MURDER tekniği), sorgulama temelli (IMPROVE tekniği) ve problem çözme temelli (CRIME tekniği) farklı tekniklerin geliştirildiği söylenebilir. Söz konusu teknikler üzerine yürütülen araştırmalardan bazıları bu tekniklerin matematik öğretiminde kullanımının olumlu sonuçlar ortaya koyabileceğini belirtmesine rağmen, özellikle üstbiliş stratejilerini kazandırmayı merkeze alan yeni öğretim tekniklerinin tasarlanmasının gerekliliğine işaret etmektedirler. Bu kapsamda Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK yürütücülüğünde TÜBİTAK 3501 kariyer geliştirme destek programı tarafından desteklenen 124K601 numaralı “Üstbilişsel Planlama, İzleme ve Değerlendirmeye Dayalı Matematik Öğretimi (Üspidmat): Öğretim Tekniğinin Tasarlanması, Uygulanması Ve Değerlendirilmesi” başlıklı proje ile ÜSPİDMAT geliştirilmiştir.

ÜSPİDMAT, üstbilişsel planlama izleme ve değerlendirmeye dayalı matematik öğretim tekniğidir. Bu teknik üstbilişi temel almakta ve üstbilişin bileşenlerine odaklanmaktadır. ÜSPİDMAT, üstbilişel strateji tabanlı Türkiye’ye özgü bir öğretim tekniğidir. üstbilişe yönelik yürütülen araştırmalar; planlama, izleme ve değerlendirme stratejilerinin üstbiliş için önemli stratejiler arasında olduğuna yönelik sonuçlar sunmaktadır. Ayrıca bahsi geçen teknikler bilişsel gelişim kuramını temele almış olup bu çalışmada geliştirilmesi planlanan üstbilişsel planlama izleme ve değerlendirmeye dayalı öğretim tekniği sosyal bilişsel kurama temellendirilmesi bakımından önceki tekniklerden farklılaşmaktadır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin (TYMM) öğretim programının temel yaklaşımında “eleştirel düşünen, problem çözen, karar veren, mesuliyet ve ülkü sahibi; yalnızca medeniyete uyum sağlamakla yetinmeyip etkin olarak medeniyet kurucusu ve geliştiricisi nesiller yetiştirmek” hedeflendiği belirtilmektedir. Bu kapsamda ÜSPİDMAT bireylerin problem çözme becerilerine, eleştirel düşünmelerine ve kendi bilişsel süreçlerinin farkında olmalarına katkıda bulunacak olması bakımından TYMM’nin uygulanmasında önem arz etmektedir. Benzer şekilde TYMM’nin hedeflerinde “Bilginin kendisi ve bilme eylemi kadar bilgiye sahip olmayla üstlenilen sorumluluk da eğitim sistemimizde önemli bir yere sahiptir.” ibaresi yer almaktadır. ÜSPİDMAT öğrencilerin sorumluluk alma becerilerini de geliştirmesi bakımından önemlidir. Hem TYMM hem de ÜSPİDMAT yeni yaklaşımlar olup özellikle TYMM’ye öz düzenlemenin ve üstbilişin nasıl entegre edileceği hususunda hem lisans hem de lisansüstü matematik eğitimcilerinin eğitime ihtiyaçları olması muhtemeldir. Bununla birlikte Türkiye’ye özgü geliştirilen ÜSPİDMAT’ın hem lisans hem de lisansüstü araştırmacılar tarafından tanınması, yaygınlaşması ve test edilmesi önemlidir. Bu nedenle hem lisans hem de lisansüstü matematik eğitimcilerine TYMM’ye ÜSPİDMAT’ı entegre etmeye yönelik eğitime ihtiyaç vardır. Gerçekleştirilecek bu etkinlik sonunda hem matematik öğretmeni adaylarının hem de matematik eğitimi lisansüstü öğrencilerinin aşağıda ifade edilen kazanımlara ulaşmaları beklenmektedir.

1. ÜSPİDMAT hakkında bilgi sahibi olacak,

2. TYMM’ye ÜSPİDMAT’ı nasıl entegre edeceği hakkında bilgi sahibi olacak,

3. ÜSPİDMAT’a uygun matematik öğretim etkinliği hazırlayabilecek,

4. ÜSPİDMAT’a yönelik araştırma projesi fikirlerine sahip olacak,

5. ÜSPİDMAT’a yönelik deneyim sahibi olacaktır.

PROJE EKİBİ

PROJE YÜRÜTÜCÜSÜ

Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

DÜZENLEME KURULU

Prof. Dr. Mustafa ALBAYRAK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. İsmail SARİKAYA, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. Mustafa GÜLER, Trabzon Üniversitesi, Fatih Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. Pınar GÜNER, İstanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi

BİLİM KURULU

Prof. Dr. Abdullah KAPLAN, Atatürk Üniversitesi, Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi

Prof. Dr. Adnan BAKİ, Trabzon Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Prof. Dr. Ali Sabri İPEK, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Prof. Dr. Meryem ÖZTURAN SAĞIRLI, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Prof. Dr. Mustafa ALBAYRAK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

YEREL DÜZENLEME KURULU

Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. Betül KÜÇÜK DEMİR, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. İsmail SARİKAYA, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Arş. Gör. Cem KURDAL, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Arş. Gör. Nazmiye AKYAZI, Amasya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

EĞİTMENLER

Prof. Dr. Mustafa ALBAYRAK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. Betül KÜÇÜK DEMİR, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. İsmail SARİKAYA, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. Mesut ÖZTÜRK, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. Mustafa GÜLER, Trabzon Üniversitesi, Fatih Eğitim Fakültesi

Doç. Dr. Pınar GÜNER, İstanbul Üniversitesi - Cerrahpaşa, Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi

Dr. Öğr. Üyesi Duygu ALTAYLI ÖZGÜL, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Dr. Öğr. Üyesi Tunahan FİLİZ, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Arş. Gör. Cem KURDAL, Bayburt Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

Arş. Gör. Nazmiye AKYAZI, Amasya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi

KATILIMCI KRİTERLERİ VE BAŞVURU

Bu etkinlik, matematik eğitimi lisansüstü öğrencilerine ÜSPİDMAT’ı tanıtmayı ve ÜSPİDMAT’a yönelik yapabilecekleri araştırmalar hakkında bilgi sahibi yapmak amacıyla tasarlanmıştır. Etkinlik online olarak gerçekleştirilecek olup katılımcılar Türkiye’nin farklı bölgelerindeki üniversitelerde öğrenim gören lisansüstü öğrencilerden seçilecektir. Projeye, Matematik Eğitimi Tezli Yüksek Lisans Programında öğrenim gören 20 öğrenci dahil edilecektir. İlgili bölümden yeterli sayıda katılım olmaması durumunda Sınıf Eğitimi Tezli Yüksek Lisans öğrencileri etkinliğe dahil edilecektir. Başvurular uspidmat.bayburt.edu.tr/ adresindeki başvuru formu (https://forms.gle/bvTLhufhsx272aH77) üzerinden yapılacaktır. Katılımcılarda aranan koşullar aşağıda sıralanmaktadır:

1. Katılımcıların Araştırmacı Bilgi Sistemine (ARBİS) kayıtlı olması veya etkinliğe kabul edildiğinde kayıt yaptıracağını beyan etmesi,

2. 2025-2026 eğitim öğretim yılında devlet üniversitelerindeki enstitülerin Sınıf veya Matematik Eğitimi Tezli Yüksek Lisans programında öğrenime devam ediyor olması ya da fakültelerin Sınıf Öğretmenliği veya İlköğretim Matematik Öğretmenliği Lisans programında devam ediyor olmak,

3. Öğrenci belgesi ve transkript belgesini ibraz etmek,

4. Etkinliğe araştırma önerisi fikri ile katılmak,

5. Bilgisayar ile kamera ve mikrofon gibi bilgisayar donanımlarına sahip olmak,

6. Kesintisiz ve sınırsız internet bağlantısına sahip olmak,

Çevrimiçi başvurular tamamlandıktan sonra, başvuran adaylar arasından asıl ve yedek katılımcıların seçiminde dikkat edilecek kriterler aşağıda sıralanmıştır:

1. 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı’ndan destek almış/alıyor ya da başvuru yapmış olanlara öncelik tanınacaktır.

2. Kadın ve erkek katılımcı sayılarının dengeli olması

3. Farklı üniversitelerden katılımcılar olması

4. Daha önce benzer bir eğitime katılmamış olması

5. Lisansüstü öğrenciler için ders dönemini başarıyla tamamlamış olması ve akademik ortalaması (4’lük sistemdeki karşılığı puana dahil edilecektir)

6. Lisans düzeyindeki katılımcılar için genel akademik not ortalaması (4’lük sistemdeki karşılığı puana dahil edilecektir)

7. Araştırma önerisini gerekçelendirme (1-10 puan arasında puanlanacaktır)

Bu kriterlere göre katılımcı seçiminde iki aday arasında eşitlik olması halinde kura çekimi yapılacaktır. Bu kriterlere göre ilk 15 yüksek lisans öğrencisi ve 15 lisans öğrenci asil olarak seçilecektir. Bununla birlikte, sonraki en yüksek puanlı 10 yüksek lisans öğrencisi ve 10 lisans öğrencisi de sırasıyla yedek liste olarak ilan edilecektir. Yedek listedeki öğrenciler, asil listedeki öğrencilerin herhangi bir sebeple programa katılamaması durumunda etkinliğe katılmaya hak kazanacaktır.

Başvuru için karekodu okutunuz.

ETKİNLİK YERİ VE PROGRAMI

Etkinlik Yeri: Microsoft Teams

Etkinlik Tarihi: 24-27 Haziran 2026 Tarihlerinde 4 Gün Boyunca Online Olarak Gerçekleştirilecektir.

Etkinlik Programı için

Tıklayınız

...

Proje Afişi

Üstbilişsel Planlama, İzleme Ve Değerlendirmeye Dayalı Matematik Öğretimi (Üspidmat): Öğretim Tekniğinin Tasarlanması, Uygulanması Ve Değerlendirilmesi


İLETİŞİM